بیداران

معرفی کتاب: تاریخ حقوق بشر از عهد باستان تا دوره جهانی شدن


يكشنبه 26 شهریور 1385

نویسنده مقدمه کتاب را به طرح شش مسئله مبهم تاریخی در زمینه حقوق بشراختصاص داده است:

١) آیا مذاهب، چنانچه پس از 2001/9/11 تبلیغ میشود، با حقوق بشربیگانه اند؟ (فصل ١)

٢) آیا از دیدگاه تاریخی، حقوق بشر مطلقا غربی و یک ارزش لیبرالی است؟ (فصل ٢)

٣) آیا پایان جنگ سرد پیروزی ارزشهای لیبرال بر ارزشهای سوسیالیستی حقوق بشراست؟ (فصل ٣)

٤) چه رابطه ای بین حق تعیین سرنوشت، فرهنگ مستقل و اصول جهانی حقوق بشراست؟(فصلهای ٣، ٤ و٥)

٥) آیا حقوق بشر، چنانچه پس از 2001/9/11 تبلیغ میگردد، بر علیه توسعه امنیت جهانی است؟ (فصل ٥)

٦) آیا جهانی شدن تهدیدی برای توسعه حقوق بشر و یا موهبتی برای آن است؟ (فصلهای ٥ و ٦)

نویسنده در انتهای هر فصل بخشی را به بررسی این نکته اختصاص میدهد که در هر دوره "چه کسانی از حقوق برخوردار میگردند" و همچنان که تاریخ را ورق میزند نشان میدهد که چگونه این حقوق بخشهای بیشتری از شهروندان را در بر میگیرد.

اولین فصل کتاب با عنوان "سهم اصول اخلاقی عهد باستان در حقوق بشر"، به مطالعه حق و اخلاق در فلسفه عهد قدیم، متون مذهبی و سنتهای مردم آن دوران پرداخته و نشان میدهد که مسئله "حقوق بشر" یکی از مشغولیات ذهنی متفکران در آن زمان بوده است. بررسی تاریخی اندیشه های متفکران عهد باستان از آن نظر دارای اهمیت است که سهم آنان را در به وجود آوردن پایه ای برای اندیشه های مدرن در زمینه جهانشمولی حقوق بشر نشان میدهد و مبنائی تاریخی را برای انتقاد از استدلالهای نسبیت گرایان از یکسو و مدعیان تقابل مذاهب و اندیشمندان شرق را با بنیانهای حقوق بشراز سوی دیگر، فراهم میکند. در این دوران بردگان، زنان، خارجیان، هم جنس بازان، بی اعتقادان و بسیاری دیگر از حقوقی برخوردار نیستند.

دومین فصل کتاب تحت عنوان "حقوق بشر و روشنگری: توسعه نگاه لیبرال و سکولار به حقوق بشر"، با بررسی دقیق منابع و آثار متفکران غربی و شرایط اجتماعی دوران رنسانس و به ویژه قرنهای هفده و هیجده، چگونگی شکل گیری مبانی حقوق بشر مدرن را نشان داده است. انقلابهای فرانسه و آمریکا متاثر از اندیشه های "روشنگران"، هدف خود را آزادی بشریت از محدودیتهای موجود، کلیسا و شاه مستبد فئودال، اعلام میکنند. هر چند جز در چند مورد محدود، حق رای به میزان مالکیت مرتبط میشود و محرومترین طبقات از گردونه فعالیتهای اجتماعی و حمایتهای قانونی برکنار میمانند ومحرومیت زنان از حق رای و مشارکت فعال در امور اجتماعی تداوم مییابد، اما انقلابهای قرنهای 17 و 18مبنائی مستحکمی را برای توسعه مبانی حقوق بشر فراهم کرده است و از این روی زادگاه اندیشه نوین حقوق بشر بشمار میاید.

در سومین فصل کتاب با عنوان "حقوق بشر و عصر صنعتی: توسعه دیدگاه سوسیالیستی از حقوق بشر"، نشان داده میشود که چگونه با رشد طبقه کارگر در کشورهای صنعتی در اواخر قرن هیجدهم و به ویژه در قرن نوزدهم، حوزه مباحث حقوق بشر از محدوده تنگی که جنبش روشنگری برای آن تعریف کرده خارج شده و مسائلی نظیر حق رای همگانی، حقوق کودکان، حقوق زنان، حق بیمه کارگری و بسیاری از حقوق دیگر توسط جنبش کارگری و رادیکال در این کشورها طرح و به تدریج با توسعه مبارزات کارگری در این کشورها، به دولتها تحمیل میگردد. نویسنده در این فصل اهمیت انترناسیونال اول و دوم را در تدوین و تبلیغ مبانی اجتماعی جهانشمول مورد تجزیه و تحلیل قرارداده و نشان میدهد که چگونه جنبش کارگری توانست به پیشاهنگ مبارزه برای ارزشهای جهانی، مانند حق رای عمومی و حق کار و مسکن و بهداشت و دولت دمکراتیک، تبدیل شود.

در چهارمین فصل این کتاب با عنوان "جنگهای جهانی: سازمان یافتن حقوق بین الملل و حق تعیین سرنوشت" مسئله گسترش جنایتهای انجام گرفته در دو جنگ جهانی اول و دوم مورد تجزیه و تحلیل قرار میگیرد. همچنین موضوع پیدایش دولتهای رفاه پس از کسادی بزرگ در سالهای 1929-1933 بررسی گردیده و نشان داده میشود که چگونه این دولتها در همکاری و با همراهی بخشی ازجنبش کارگری، توانستند، با توسعه دولتهای رفاه، عملا زمینه پیشرفت سوسیالیسم را در اروپا بخشکانند و همچنین نشان داده شده است که چگونه حق تعیین سرنوشت برای کشورهای مستعمره از دل مبارزاتی طولانی به یکی از حقوق مورد قبول جهانی تبدیل میشود. در این فصل نویسنده نشان میدهد که چگونه حقوق بشر تحت تاثیر جنگ سرد قرار میگیرد و با بررسی تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر و دو کنوانسیون مرتبط با آن نشان داده میشود که چگونه مواردی چند از درخواستهای جنبش کارگری در اعلامیه حقوق بشر گنجانده شده است و چگونه یکی از کنوانسیونها مطلقا به این حقوق پرداخته است.

در پنجمین فصل کتاب با عنوان "جهانی شدن و تاثیر آن بر حقوق بشر" نویسنده به بررسی روندهای متفاوت در دوره جهانی شدن و به ویژه تحولاتی که پس از فروپاشی دیوار برلین اتفاق افتاده است میپردازد. نویسنده توجه خواننده را به این نکته جلب میکند که چگونه در جریان جهانی شدن، منافع فعالین حقوق بشر در کشورهای پیشرفته و کشورهای در حال توسعه در مقابل هم قرار میگیرند. همچنین نویسنده نشان میدهد که توسعه شرکتهای فراملیتی چگونه تاثیری منفی بر روند توسعه حقوق بشر باقی گذاشته است. نویسنده همچنین امکان توسعه مبارزه- ای جهانی برای توسعه حقوق بشر در جریان جهانی شدن مطرح میکند . نویسنده در این فصل چگونگی توسعه نظرات نسبیت گرایانه را بر مبنای حق تعیین سرنوشت و حق استقلال فرهنگی و ارزشهای مربوطه مورد بررسی قرار میدهد.

در آخرین فصل این کتاب با عنوان "گسترش حقوق بشر در قرن بیست و یکم: تغییر عرصه مبارزه" به بررسی زمینه های واقعی توسعه مبارزات در جهت گسترش حقوق بشر میپردازد. اگر بهترین عرصه برای توسعه حقوق بشر، نهادهای مدنی هستند، چنانچه نویسنده میگوید، پس لازم است تا با بررسی تاریخی رشد و توسعه جامعه مدنی، آینده آنرا در قرن بیست و یکم و در روند شتابناک جهانی شدن پیش بینی کنیم. این بررسی نویسنده را به این نتیجه میرساند که "با اعتماد به نفسی که از موفقیتهایمان در گذشته به دست آورده ایم، امیدواریم که در قرن بیست و یکم به عدالتی گسترده تر برای همگان دست یابیم" و این میسر نخواهد بود جز با توسعه جامعه مدنی در محدوده های ملی و بین المللی با امکاناتی جدیدی که روند جهانی شدن در اختیار ما قرار داده است، آنچنان که مخالفان جهانی شدن توانسته اند در این زمینه موفقیتهائی را به دست آورند.

در ضمیمه کتاب با روزشماری از مهمترین اتفاقات و انتشارات در زمینه حقوق بشر، تصویری روشن از این سیر تاریخی و کسانی که در توسعه حقوق بشر سهیم بوده اند در اختیار خوانند قرار میدهد.

معرفی نویسنده: خانم ای شی، استاد دانشگاه دنوردر ایالت کلرادو و رئیس بخش مطالعات حقوق بشر در دانشکده مطالعات تکمیلی است. وی نویسنده و ایشان علاوه بر این کتاب ادیتور کتابهای دیگری در زمینه های مرتبط نیز میباشد.

نویسنده: میشیلن ایشی

تاریخ انتشار: 2004 ناشر انتشارات دانشگاه کالیفرنیا، برکلی و لوس آنجلس، کالیفرنیا

تعداد صفحات کتاب ٤٥٠ صفحه و شامل مقدمه، شش فصل، یک ضمیمه، بخش یادداشتها، فهرست منابع و فهرست اسامی و اعلام است.

Title: The History of Human Rights, From Ancient Times to the Globalization Era

Author: Micheline R. Ishay Publisher: University of California Press ISBN 0-520-23497-9


«بيداران» از انتشار مقالاتی كه به ديگر سايت‌ها و نشريات نيز ارسال مي‌گردند معذور است. استفاده از مطالب «بيداران» تنها با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است.

بازگشت به صفحه نخست | نقشه ى سايت |

 پيگيرى فعاليت سايت fa